ใครอยู่หอ/ห้องเช่าแล้วอยากมี “ครัวนอกระเบียง” แบบประหยัดพื้นที่ เราเคยเริ่มจากระเบียงแคบๆเหมือนกัน เลยลองจัดด้วยหลัก 5ส. แล้วชีวิตดีขึ้นมาก เพราะมุมครัวเล็กๆถ้าไม่จัดให้เข้าที่ จะรกไวสุด ทั้งคราบน้ำมัน กลิ่น และของกองเต็มพื้น 1) สะสาง: ตัดของที่ไม่จำเป็นออกก่อน - คัดอุปกรณ์ครัวให้เหลือ “ใช้จริง” เช่น กระทะ 1 ใบ หม้อ 1 ใบ ตะหลิว/ทัพพีอย่างละชิ้น เขียง 1 อัน มีด 1 เล่ม - เครื่องปรุงให้เหลือชุดพื้นฐาน: น้ำปลา ซีอิ๊ว น้ำมันพืช เกลือ/พริกไทย (พอ) ที่เหลือเก็บในกล่องปิดฝา หรือไม่ก็ไม่ต้องซื้อซ้ำ - ถ้าพื้นที่จำกัดมาก ให้เลี่ยงของชิ้นใหญ่ที่ใช้ปีละ 1-2 ครั้ง เช่น หม้อทอด/เตาปิ้งหลายชิ้น 2) สะดวก: วางตามลำดับการใช้งาน - แบ่งโซนง่ายๆ 3 โซน: “เตรียม” (มีด-เขียง), “ปรุง” (เตา/กระทะ), “ล้าง-เช็ด” (กะละมัง/ฟองน้ำ/ผ้า) - ของที่ใช้ทุกวันวางระดับเอื้อมถึง เช่น เครื่องปรุงหลักไว้ในตะกร้าหรือถาดเดียว หยิบทั้งชุดไปเช็ดได้ - ถ้าระเบียงมีปลั๊ก ให้จัดสายไฟให้ชิดผนัง ใช้คลิปหนีบสายหรือรางเก็บสาย ลดสะดุดและดูเรียบร้อย 3) สะอาด: กันคราบ-กันกลิ่นแบบคนอยู่หอ - ปูแผ่นกันเปื้อน/แผ่นรองพื้นบริเวณเตา (เลือกแบบเช็ดได้) คราบน้ำมันจะไม่ฝังพื้น - หลังทำอาหารเช็ดเตาทันที 2 นาที จบๆ อย่าทิ้งค้างคืน คราบจะเหนียวมาก - ถ้ากังวลกลิ่นรบกวนเพื่อนบ้าน เลี่ยงเมนูทอดหนักๆ หรือใช้ฝาครอบกันกระเด็น และเปิดระบายอากาศให้สุด - แยกถังขยะเปียกใบเล็กพร้อมฝาปิด ทิ้งทุกวัน ลดแมลงและกลิ่น 4) สุขลักษณะ/มาตรฐาน: ตั้งกติกาประจำมุมครัว - “จบมื้อ = ล้างอุปกรณ์ทันที” เราชอบตั้งเป้าว่าจานเหลือศูนย์ก่อนนอน - ของทุกชิ้นต้องมีบ้านของมัน เช่น ตะกร้าเครื่องปรุง ชั้นวางจาน กล่องอุปกรณ์ทำความสะอาด - ทำป้ายเล็กๆในใจ: ของเปียกต้องแห้งก่อนเก็บ ของคมต้องมีที่เก็บเฉพาะ 5) สร้างนิสัย: ทำให้ดูแลง่ายจนไม่ขี้เกียจ - ใช้ของจัดเก็บที่ “ยกออกมาล้างได้ทั้งชุด” เช่น ถาด/ตะกร้าพลาสติก เวลาเช็ดจะเร็วมาก - ทำเช็กลิสต์รายสัปดาห์: ล้างตะแกรง/ชั้นวาง เช็ดผนังระเบียง ซักผ้าเช็ดมือ เปลี่ยนฟองน้ำ ทริคเล็กๆที่ช่วยมาก: ถ้าพื้นที่แคบ ให้เลือกชั้นวางแนวตั้งหรือรถเข็น 2-3 ชั้น (เข็นเข้ามุมได้) และเก็บของหนักไว้ชั้นล่าง เพื่อความปลอดภัย สุดท้าย ครัวนอกระเบียงหอพักไม่ต้องสวยมากก็ได้ แต่ขอให้ “สะอาด หยิบง่าย และไม่เกะกะทางเดิน” แค่นี้ทำอาหารทุกวันก็สนุกขึ้นจริงๆ