เจนนี่ ราชินีฟอร์เรสต์ กัมป์
ราชินีฟอร์เรสต์:
จากหนัง ฟอร์เรสต์ กัมป์ อัจฉริยะปัญญานิ่ม
เสียงกระแทกนิ้วลงบนสายลวดของ อัลเลน คอลลินส์ มือกีตาร์แห่งคณะ Lynyrd Skynyrd ตลอดช่วงท่อนโซโล่ยาวนานกว่า 7 นาที ในบทเพลง free bird สื่อสารความรู้สึกของ 'เจนนี่' เจ้านกไร้พันธนาการได้ดีกว่าคำพูดอธิบาย บอกถึงความสับสน การแสวงหา ความใฝ่ฝัน และความปวดร้าวของชีวิต จนต้องอาศัยเซ็กส์ ยา และดนตรีเ ป็นพาหนะนำทาง
เสียงกีต้าร์ยังดำเนินต่อไป ขณะเจนนี่ค่อย ๆ ขึ้นไปยืนบนขอบระเบียงอะพาร์ตเมนต์ กางแขนอันสั่นเทา เหมือนลูกนกหัดบินและกำลังตัดสินใจกระโดดลงจากคาคบไม้เป็นครั้งแรก, สังคมเฮงซวย ป่วยการจะรักษา ออกไปเรียกร้องสันติภาพและความสงบสุขก็เท่านั้น เจอแต่พวกฉวยโอกาส น้ำใจเหรอ? โลกสวย? ความเป็นคน? ความรักธรรมชาติ? เห็นแก่ผู้อื่น? ความรักผู้อื่น? ความสวยงาม? ศิลปะ? ความเท่าเทียม? พุดโถ่เอ๊ย เจ้านกอ่อนหัด จงบินหนีไปจากตรงนี้ดีกว่า เสียเวลาเปล่าที่จะมาต่อต้านสงครามในระบบทุนนิยมและอุตสาหกรรมที่กำลังยืนแสยะยิ้มรอเจ้าไปเป็นส่วนหนึ่งของมันในอนาคต
แต่เจนนี่ก็ได้ทำมันอย่างเต็มที่แล้วในยุคสมัยบุปผาชนของเธอ ท่ามกลางสายตาผู้มีอำนาจเย้ยหยันว่าหนุ่มสาวเหล่านี้ทำตัวไร้สาระ กอดจูบมีเซ็กส์เล่นยากันไปวัน ๆ โดยเอาอุดมการณ์มาอ้าง อย่างไรก็ตาม อย่างน้อยครั้งหนึ่งประวัติศาสตร์ได้จารึกว่า มีคนที่มีคุณภาพไม่น้อยตัดสินใจเข้าร่วม เพราะรู้สึกไม่เห็นด้วยต่อกระแสหลักที่ยึดติดความฟุ้งเฟ้อ ของราคาแพง จำกัดกรอบการใช้ชีวิตและเพศสัมพันธ์มากเกินไป พวกเขาลุกขึ้นมาต่อต้านอย่างสินติ หว่านเมล็ดประกาศเจตนารมณ์สวนกระแสหลักของอเมริกา โดยการทำตัวเรียบง่าย รักอิสระ ไม่ยึดติด ซึ่งมีอิทธิพลต่อวัฒนธรรมหลักในเวลาต่อมา เช่น ดนตรี ภาพยนตร์ แฟชั่น งานเขียน ศิลปะ กระทั่งมีส่วนปลูกฝังค่านิยมชาวอเมริกันภายใต้ปรัชญาความรักและสินติภาพ
เจนนี่เป็นเลนส์จับภาพฟอร์เรสต์ให้โดดเด่นขึ้นมา เสริมสร้างตัวละครฟอร์เรสต์ให้มีชีวิตจิตใจ มีอารมณ์ความรู้สึก และมีวิญญาณจนประทับใจคนดูทั่วโลก ซ่อนวิธีคิดการไม่แบ่งแยกของชาว บุปผาชน ด้วยเชื่อว่า "ทุกคนมีความงาม" หากต้องค้นให้เจอ ไม่ว่าเขาจะเป็นคนไอคิวสูงหรือต่ำ รวยหรือจน ฉลาดหรือปัญญาอ่อน เขาก็คือคน สามารถเป็นคนดีและน่ารักได้ สิ่งเหล่านี้ไม่ถูกบรรจุอยู่ในแนวคิดระบบทุนนิยมและอุตสาหกรรม ที่มุ่งแข่งขันกันด้านประสิทธิภาพ ปริมาณ และวัดทุกสิ่งทุกอย่างด้วยมูลค่า ไม่เว้นกระทั่งความรักและความเป็นคน
หากค้นหาว่าความสำเร็จทั้งหลายของฟอร์เรสต์ กัมป์ มาจากอะไร ย่อมปฏิเสธไม่ได้ว่ามาจากเจนนี่และแม่ของเขา ผู้เป็น 'ศาสนา' เดียวที่ฟอร์เรสต์ใช้ยึดถือนำทาง ขณะที่แม่ให้ร่างกาย เจนนี่ก็ให้จิตใจแก่ฟอร์เรสต์ "วิ่ง ฟอร์เรสต์ วิ่ง" หนีสิ่งชั่วร้ายและการข่มเหงด้อยค่าไปเสีย ไม่มีประโยชน์ที่จะต่อสู้กับมัน หยาบด้าน แข็งกระด้าง สงครามเวียดนามให้ อะไรแก่ใครบ้าง นอกจากเหรียญกล้าหาญที่สามารถปั้มขึ้นใหม่ได้อีกเป็นล้าน ๆ เหรียญ สิ่งที่เจนนี่กำลังบอกคือ การเข่นฆ่าทำลายเป็นเรื่องโง่ที่สุด ที่ผู้ยิ่งใหญ่ในอเมริกาน่าจะคิดได้ มันไม่เคยให้อะไรแก่ส่วนรวม นอกจากบาดแผลและจิตใจที่มืดมนลง ผลกระทบอันเลวร้ายนี้ ปรากฏอยู่ในบทบาทของผู้หมวดแดน
มาตรว่า ชัยชนะของอัศวินจะมอบแด่ใครกัน หากปราศจากราชินีผู้เป็นที่รัก ฟอร์เรสต์เรียนรู้ว่า ความว่างเปล่าในหัวใจอันแหว่งเว้าเป็นอย่างไรเมื่อไม่มีเจนนี่ ศาสนาที่เขานับถือ ราชินีผู้เข้มแข็งกว่าเขาเป็นร้อยเท่า หญิงสาวร่างบาง ผมบลอนด์ ในชุดเดรสลูกไม้สีขาวปลิวไสว หล่อนจะมาในเวลาที่ไม่เหลือใคร และจะไปในเวลาที่ต้องการที่สุด เจ้านกไร้พันธนาการ คือเส้นเรื่องที่แอบซ่อนอยู่ในภาพยนตร์เรื่องนี้ ผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จทั้งปวงของฟอร์เรสต์ แต่ไม่มีใครกล่าวถึง ราชินีผู้เรียบง่าย ไม่ต้องการบัลลังก์และอุโมงค์ดอกไม้ใด ๆ สอนให้ฟอร์เรสต์รู้จักฟังเสียงหัวใจตัวเองและผู้อื่น ตลอดจนแสดงมันออกมาในฐานะคนที่มีความรู้สึก มีเสรีภาพ หาใช่หุ่นยนต์ที่ประสบความสำเร็จในโลกทุนนิยมไม่
"ฟอร์เรสต์ ในเวียดนามเธอกลัวบ้างไหม?"
"กลัวเหรอ? อืมม์...ไม่รู้สิ บางทีฝนหยุดให้ดาวโผล่ออกมา แล้วมันก็จะสวยมาก เหมือนกับตอนที่พระอาทิตย์เข้านอนที่บายูนี่แหละ น้ำกระพริบเป็นล้าน ๆ ดวง เหมือนที่ทะเลสาบบนเขา มันใสมากเลยนะเจนนี่ ใสจนดูเหมือนฟ้าสองฟ้ามาประกบกันเลยล่ะ แล้วก็ที่ทะเลทรายตอนที่พระอาทิตย์ขึ้น ผมบอกไม่ถูกเลยว่าตรงไหนที่สุดเขตสวรรค์ แล้วเริ่มต้นเป็นพื้นโลก มันช่างสวยงาม"
"ฉันอยากอยู่ตรงนั้นกับเธอจัง ฟอร์เรสต์"
"คุณอยู่กับผมตลอด"
"ฉันรักเธอ"
พับผ่าสิผู้หมวดแดน!! โรแมนติกเป็นบ้า.
ถ้าเพิ่งเริ่มสนใจประวัติศาสตร์อังกฤษ ชื่อที่หนีไม่พ้นเลยคือ “เฮนรี่ที่ 8 (Henry VIII)” เพราะชีวิตของเขาเหมือนดราม่าการเมืองผสมเรื่องรัก แถมส่งผลยาวถึงศาสนาและโครงสร้างอำนาจของอังกฤษด้วย เฮนรี่ที่ 8 เป็นกษัตริย์อังกฤษราชวงศ์ทิวดอร์ (Tudor) ครองราชย์ช่วงปี ค.ศ. 1509–1547 หลายคนจำเขาได้จากภาพลักษณ์กษัตริย์รูปร่างใหญ่และอารมณ์เด็ดขาด แต่ประเด็นที่คนค้นหาบ่อยจริง ๆ คือ “ทำไมมีพระมเหสีตั้ง 6 คน” ซึ่งคำตอบมันไม่ใช่แค่เรื่องความรักอย่างเดียว—มันคือเรื่อง “รัชทายาท” และ “อำนาจ” ล้วน ๆ สิ่งที่เฮนรี่ต้องการมากที่สุดคือทายาทชายเพื่อสืบราชบัลลังก์ ในยุคนั้นการมีแค่ธิดาถูกมองว่าเสี่ยงต่อความวุ่นวายทางการเมือง (เพราะก่อนหน้าราชวงศ์ทิวดอร์ อังกฤษก็ผ่านสงครามกลางเมืองมาแล้ว) พอพระมเหสีองค์แรกให้กำเนิดทายาทชายไม่สำเร็จ เขาก็เริ่มหาทาง “ยกเลิกการสมรส” แต่ติดปัญหาใหญ่คืออำนาจของสันตะปาปา (โรม) สรุปพระมเหสี 6 คน (จำง่ายแบบประโยคดัง: Divorced, beheaded, died; divorced, beheaded, survived) 1) แคทเธอรีนแห่งอารากอน (Catherine of Aragon) — ถูกขอให้ยกเลิกการสมรส (divorced/annulled) เธอให้กำเนิดธิดาคือ “แมรี่” (ต่อมาคือ Queen Mary I) 2) แอนน์ โบลีน (Anne Boleyn) — ถูกประหาร (beheaded) ให้กำเนิดธิดาคือ “เอลิซาเบธ” (ต่อมาคือ Queen Elizabeth I) 3) เจน ซีมัวร์ (Jane Seymour) — เสียชีวิตหลังคลอด (died) แต่ให้กำเนิดทายาทชายที่เฮนรี่รอคอยคือ “เอ็ดเวิร์ด” (King Edward VI) 4) แอนน์แห่งคลีฟส์ (Anne of Cleves) — หย่า/ยกเลิกการสมรส (divorced/annulled) เหมือนเป็นการแต่งงานเชิงการทูตมากกว่า 5) แคทเธอรีน ฮาวเวิร์ด (Catherine Howard) — ถูกประหาร (beheaded) จากข้อกล่าวหาเรื่องความสัมพันธ์ต้องห้าม 6) แคทเธอรีน พาร์ (Catherine Parr) — อยู่รอด (survived) และมีบทบาทช่วยประคองปลายรัชกาล แล้วทำไมถึง “เปลี่ยนศาสนา”? จุดพลิกสำคัญคือ เฮนรี่ต้องการยกเลิกการสมรสกับแคทเธอรีนแห่งอารากอน แต่ไม่ได้รับอนุญาตจากสันตะปาปา สุดท้ายจึงเกิดการแยก “คริสตจักรอังกฤษ (Church of England)” ออกจากอำนาจโรม ผ่านกฎหมายสำคัญอย่าง Act of Supremacy ที่ทำให้กษัตริย์เป็นประมุขสูงสุดทางศาสนาในอังกฤษ ผลกระทบคือวัด/ทรัพย์สินศาสนจักรถูกยึด ระบบความเชื่อและการเมืองอังกฤษเปลี่ยนไปยาว ๆ ถ้าอยากเริ่มอ่านต่อแบบสนุก แนะนำให้ไล่ดูเส้นเรื่องหลังเฮนรี่ที่ 8 เสียชีวิต เพราะลูกทั้งสามของเขา (เอ็ดเวิร์ด แมรี่ เอลิซาเบธ) ผลัดกันขึ้นครองราชย์ และแต่ละคนพาอังกฤษไปคนละทิศในเรื่องศาสนาและอำนาจ—ยิ่งอ่านยิ่งเห็นว่า “ปมของเฮนรี่ที่ 8” ไม่ได้จบแค่เรื่องรัก แต่ลากยาวเป็นประวัติศาสตร์ชาติเลยค่ะ