คำคมจาก โทกูงาวะ อิเอยาซุ

ถ้าพูดถึง “โทกูงาวะ อิเอยาซุ (โทกุงาวะ)” หลายคนอาจนึกถึงโชกุนผู้วางรากฐานความมั่นคงให้ญี่ปุ่น แต่สิ่งที่หยิบมาใช้ในชีวิตประจำวันได้ทันทีคือแนวคิดเรื่อง “วินัยกับการมองย้อนกลับมาที่ตัวเอง” ซึ่งสะท้อนอยู่ในคำคมที่ว่า “จงจับผิดตัวเจ้าเอง มากกว่าจับผิดผู้อื่น” สำหรับเรา ประโยคนี้ไม่ได้แปลว่าห้ามติติงใครเลย แต่เป็นการจัด “ลำดับความสำคัญ” ก่อนว่า ถ้าจะให้ชีวิตดีขึ้นจริง ๆ ให้เริ่มจากการตรวจงานของตัวเอง ตรวจนิสัยของตัวเอง และรับผิดชอบส่วนที่ควบคุมได้ก่อน เพราะการจับผิดคนอื่นบางทีทำให้เรารู้สึกเหนือกว่าแป๊บเดียว แต่ไม่ได้ทำให้เราเก่งขึ้นหรือใจเย็นขึ้นเท่าไหร่ ลองเอาไปใช้แบบง่าย ๆ ใน 3 สถานการณ์ที่เจอบ่อย: 1) เรื่องงาน/เรียน เวลางานพังหรือทีมสะดุด แทนที่จะรีบโทษคนอื่น เราลองถามตัวเองก่อนว่า “เราแจ้งโจทย์ชัดไหม?” “เราเช็กงานรอบสุดท้ายหรือยัง?” แค่เพิ่มนิสัยตรวจทานตัวเอง 5 นาที ก่อนส่งงาน ลดดราม่าได้เยอะมาก 2) เรื่องความสัมพันธ์ บางทีเราหงุดหงิดเพราะอีกฝ่ายไม่เป็นอย่างที่หวัง ลองกลับมาดูว่า “เราพูดด้วยน้ำเสียงแบบไหน?” “เราคาดหวังเกินจริงไหม?” พอเราปรับวิธีสื่อสาร ความสัมพันธ์มักดีขึ้นแบบไม่ต้องชนะคารม 3) เรื่องการพัฒนาตัวเอง เวลารู้สึกอิจฉาหรือเปรียบเทียบ ลองใช้คำคมนี้เป็นสวิตช์หยุด แล้วเปลี่ยนเป็นเช็กลิสต์ของตัวเอง เช่น วันนี้เราทำอะไรดีขึ้นจากเมื่อวาน 1 อย่างไหม? ต่อให้เล็กมากก็ยังนับ ทริคที่เราชอบทำคือ “บันทึกจับผิดตัวเองแบบใจดี” วันละ 3 บรรทัด: (1) วันนี้พลาดตรงไหน (2) สาเหตุคืออะไร (3) พรุ่งนี้จะปรับยังไงให้ดีขึ้น 1 ข้อ พอทำต่อเนื่องจะเห็นเลยว่าเราโฟกัสการเติบโตมากกว่าการหาคนผิด สุดท้าย คำคมจากโทกูงาวะ อิเอยาซุให้ความรู้สึกเหมือนเตือนว่า ชัยชนะที่ยากที่สุดคือชนะใจตัวเอง ถ้าวันนี้เราจับผิดตัวเองได้แบบไม่ทำร้ายตัวเอง แต่เพื่อปรับปรุงจริง ๆ วันนั้นจะเป็น “วันที่ดี” ได้ง่ายขึ้นมาก