คำคมจาก อาร์ทัวร์ โชเพินเฮาเออร์ นักปรัชญา

ถ้าพูดถึง “คำคมเยอรมัน” ที่อ่านแล้วสะกิดใจ ฉันยกให้ประโยคของ Arthur Schopenhauer เลย: “คนทุกคนใช้ขอบเขตการมองเห็นของตนเพื่อจำกัดขอบเขตของโลก” (Every man takes the limits of his own field of vision for the limits of the world.) อ่านครั้งแรกเหมือนเป็นคำคมเท่ๆ แต่พอเจอสถานการณ์จริงถึงเข้าใจว่าแรงมาก ความหมายที่ฉันตีความคือ เรามักเอาประสบการณ์ของตัวเอง—สิ่งที่เคยเจอ เคยเรียนรู้ สังคมที่อยู่—ไปตัดสินว่า “โลกก็เป็นแบบนี้แหละ” ทั้งที่จริงโลกกว้างกว่านั้นมาก เช่น เคยคิดว่าคนที่ทำงานสายอาชีพสู้คนจบมหา’ลัยไม่ได้ แต่พอได้คุยกับคนทำงานจริงๆ ถึงเห็นว่าแต่ละสายเก่งคนละแบบ และความสำเร็จไม่ได้มีเส้นเดียว เวลาที่คำคมนี้ใช้ได้สุดๆ คือช่วงที่เราขัดแย้งกับคนอื่น ฉันเคยเถียงกับเพื่อนเรื่อง “การทำงานหนัก” เราต่างคนต่างมั่นใจว่ามุมมองตัวเองถูก จนลองหยุดถามกันว่า ทำไมถึงคิดแบบนั้น—ที่บ้านเลี้ยงมาแบบไหน เคยเจอหัวหน้าแบบใด—สุดท้ายความตึงลดลงทันที เพราะเราเริ่มเห็นว่าอีกฝ่ายไม่ได้แย่ แค่มองโลกจากคนละขอบเขต ถ้าอยากเอาคำคมเยอรมันประโยคนี้ไปใช้จริง ฉันลองทำ 3 วิธีแล้วเวิร์ก: 1) เปลี่ยนจาก “ฉันคิดว่า…” เป็น “จากที่ฉันเคยเจอมา…” ฟังดูเปิดรับมากขึ้น และเราก็เตือนตัวเองว่าไม่ใช่ความจริงทั้งหมด 2) ตั้งคำถามเพิ่มหนึ่งชั้น เช่น “มีกรณีไหนที่มันไม่เป็นแบบนี้ไหม?” แค่ถามก็ช่วยขยายโลกในหัวเรา 3) เติมมุมมองใหม่แบบง่ายๆ ด้วยการอ่าน/ฟังคนต่างสายอาชีพ ต่างวัย หรือต่างประเทศ แล้วจะรู้ว่าคำว่า “โลก” มีหลายแบบมาก ฉันชอบที่คำคมนี้ไม่ได้บอกให้เราเชื่อคนอื่นหมด แต่ชวนให้ถ่อมตัวกับความคิดของตัวเอง พอทำได้ โลกมันกว้างขึ้นจริงๆ ทั้งในเรื่องงาน ความสัมพันธ์ และการมองอนาคต