เพื่อนผมเกือบโดนหลอก เพราะลืมปิดตัวเลือกนึงในโทรศัพท์ เช็กเครื่องตัวเองดูนะครับ#ไอทีเล่ามือถือบอก2

จากเคสเพื่อนผม “เกือบโดนหลอก” จุดที่คนมักพลาดคือปล่อยให้แอพ/เว็บ/บัญชีโซเชียลเข้าถึงข้อมูลมากเกินจำเป็น พอโดนส่งลิงก์แปลกๆ มา (จากแชท/โฆษณา/DM) ก็มีโอกาสโดนดูดข้อมูลหรือพาไปหน้าเว็บปลอมได้ง่ายขึ้น อันนี้ผมสรุปเป็นเช็กลิสต์ “วิธีปิดการเข้าถึงข้อมูลโทรศัพท์” และแนวทาง “ป้องกันมัลแวร์มือถือ” แบบทำตามได้ทันทีครับ 1) เช็กสิทธิ์แอพ (Permissions) ให้เหลือเท่าที่จำเป็น - Android: ไปที่ การตั้งค่า > ความเป็นส่วนตัว/ความปลอดภัย > ตัวจัดการสิทธิ์ (Permission manager) แล้วไล่ดู ทีละหมวด เช่น รายชื่อผู้ติดต่อ, โทรศัพท์, ตำแหน่ง, ไมโครโฟน, กล้อง, ไฟล์/สื่อ - iPhone: การตั้งค่า > ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย แล้วเช็กทีละหมวดเหมือนกัน ทริกที่ผมใช้: แอพที่ไม่จำเป็น “ไม่ควร” ขอรายชื่อผู้ติดต่อ/โทรศัพท์/ตำแหน่งตลอดเวลา ให้ปรับเป็น “ขณะใช้งานแอพ” หรือ “ไม่อนุญาต” ไปเลย 2) ปิด/จำกัดการเชื่อมต่อบัญชีและ “แอพและเว็บไซต์” ที่ผูกไว้กับโซเชียล หลายคนล็อกอินด้วย Facebook/Google/Instagram แล้วลืมถอนสิทธิ์ ทำให้ถ้าเผลอกดอนุญาตเว็บปลอมครั้งเดียว อาจทิ้งสิทธิ์ค้างไว้ - เข้าเมนูการตั้งค่าบัญชี > ความปลอดภัย/ความเป็นส่วนตัว > “แอพและเว็บไซต์” (หรือการเชื่อมต่อแอพ) แล้วลบรายการที่ไม่รู้จัก/ไม่ใช้แล้ว อันนี้ช่วยลดความเสี่ยงแนวโดนดูดข้อมูลจากการเชื่อมต่อระหว่างแอพได้จริง 3) ตั้งค่า “ลิงก์เปิดในเบราว์เซอร์ภายนอก” อย่างระวัง จากที่ผมเจอบ่อย ลิงก์สแกมจะพยายามพาออกไปหน้าเว็บเลียนแบบธนาคาร/ขนส่ง/ยืนยันตัวตน ถ้าเปิดลิงก์แบบไม่ทันสังเกตโดเมน โอกาสพลาดสูง สิ่งที่ทำได้: เวลาเปิดลิงก์ ให้ดูชื่อโดเมนทุกครั้ง และถ้าหน้าตาแปลกๆ ให้ปิดทันที อย่ากรอก OTP/รหัสผ่าน 4) เปิดตัวป้องกันพื้นฐานเพื่อกันมัลแวร์มือถือ - อัปเดตระบบและแอพให้ล่าสุด (แพตช์ความปลอดภัยช่วยอุดช่องโหว่) - Android: เปิด Play Protect ใน Google Play - iPhone: อย่าติดตั้งแอพจากลิงก์นอก Store และหลีกเลี่ยงการให้ติดตั้ง “โปรไฟล์/การจัดการอุปกรณ์” ที่ไม่รู้ที่มา 5) เช็ก “การเข้าถึงรายชื่อผู้ติดต่อ/การซิงค์ผู้ติดต่อ” และปิดถ้าไม่จำเป็น บางแอพชอบขออัปโหลดรายชื่อติดต่อเพื่อหาเพื่อน ซึ่งถ้าเครื่องหรือบัญชีมีปัญหา ข้อมูลอาจหลุดได้ ผมแนะนำปิดการซิงค์/อัปโหลดรายชื่อติดต่อในแอพที่ไม่จำเป็น และให้ใช้เท่าที่ต้องใช้จริงๆ สรุปสั้นๆ: ถ้าจะกันโดนหลอกและป้องกันมัลแวร์มือถือ ให้เริ่มจาก “ลดสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลโทรศัพท์” + “ถอนการเชื่อมต่อแอพ/เว็บไซต์ที่ไม่รู้จัก” + “ไม่กดลิงก์มั่ว” ทำครบ 5 จุดนี้ ความเสี่ยงจะลดลงชัดเจนครับ