ใครเคยเล่นบ้าง ? หมากขุม

สำหรับคนที่สงสัยว่า “หมากขุม คืออะไร” จริงๆ แล้วมันคือเกมกระดานพื้นบ้านที่หลายบ้านเรียกต่างกัน เช่น หมากขุม / หมากหลุม / หมากหลุมเมือง (แล้วแต่พื้นที่) ที่เจอบ่อยจะเป็นแถบภาคใต้ แต่ภาคอื่นก็มีรูปแบบคล้ายๆ กันเหมือนกันค่ะ จุดเด่นคือใช้ “กระดานที่มีหลุมหลายช่อง” แล้วหยิบ “เมล็ดพืช” หรือก้อนหินเล็กๆ มาเป็นหมาก เด็กๆ สมัยก่อนเล่นกันได้ทั้งวัน เพราะอุปกรณ์หาง่ายและต้องใช้ไหวพริบพอสมควร อุปกรณ์ที่ใช้เล่นโดยทั่วไป - กระดานหมากขุม: มักเป็นไม้สีเข้ม มีหลุมเรียงเป็นแถวๆ (จำนวนหลุมขึ้นกับแบบกระดานของแต่ละท้องถิ่น) - เมล็ดสำหรับลงหลุม: นิยมใช้เมล็ดพืชแห้ง เช่น เมล็ดมะขาม เมล็ดถั่ว หรือเม็ดหินกลมๆ ขนาดพอดีมือ (เห็นในภาพจะมีเมล็ดพืชวางอยู่ในหลุมและกระจายข้างกระดานเลย) วิธีเล่นแบบเข้าใจง่าย (ภาพรวม) 1) แบ่งผู้เล่น 2 คน นั่งตรงข้ามกัน แต่ละคนดูแล “ฝั่งหลุม” ของตัวเอง 2) ใส่เมล็ดเริ่มต้นลงแต่ละหลุมให้เท่ากันก่อนเริ่ม (แล้วแต่กติกาที่บ้านนั้นๆ) 3) ตอนเดินหมาก ให้หยิบเมล็ดทั้งหมดจาก 1 หลุม แล้ว “โปรยทีละเม็ด” ไปตามหลุมถัดๆ ไปตามทิศที่ตกลงกัน 4) เงื่อนไขการเก็บแต้ม/กินหมากจะต่างกันเล็กน้อยตามพื้นที่ บางที่เน้นเก็บเข้า “หลุมคลัง” บางที่เน้นกินหลุมตรงข้าม ถ้าอยากเล่นให้ถูกสูตร แนะนำตกลงกติกากับคู่เล่นให้ชัดก่อนเริ่ม เพราะคำว่า หมากขุม/หมากหลุม ในแต่ละบ้านมีกติกาย่อยไม่เหมือนกันค่ะ ทริคเล็กๆ ที่ช่วยให้เล่นสนุกขึ้น - ฝึกนับในใจตอนโปรยเมล็ด จะช่วยวางแผนได้ว่าหยุดที่หลุมไหนและจะได้สิทธิ์เล่นต่อไหม - ดูจำนวนเมล็ดในหลุม “ใกล้ปลายทาง” เพราะมักเป็นจุดที่ทำให้เรากินหรือเสียเปรียบได้ง่าย - ถ้าเล่นกับเด็กๆ ใช้เมล็ดที่ไม่ลื่นและขนาดใหญ่ขึ้นนิดนึง จะหยิบง่าย ไม่หกเลอะเทอะ ส่วนตัวชอบฟีล “ย้อนวันวาน” มากค่ะ แค่เห็นกระดานไม้กับหลุมเรียงๆ ก็จำได้เลยว่าเคยนั่งล้อมวงเล่นหน้าบ้าน บางทีก็เล่นเดิมพันขำๆ เป็นขนมหรือผลไม้กันเล็กน้อย (เน้นสนุกนะคะ) ถ้าใครยังมีคนเล่นอยู่แถวบ้าน หรือมีชื่อเรียก/กติกาเวอร์ชันบ้านตัวเอง มาแชร์กันได้เลย จะได้รวมไว้เป็นข้อมูลเดียวกันว่าแต่ละจังหวัดเล่นต่างกันยังไง