กิเลสพร้อมจะเกิดทุกเวลานาที ไม่มีการพักร้อน ไม่เคยหลับใหลหรือหายไป เราจึงต้องพร้อมรับมือกับมันอยู่ตลอดเวลา สติที่ต่อเนื่องและปัญญาจะช่วยให้เรารับมือกับกิเลสได้ เราต้องทำอย่างไร วิธีฝึกจิตง่าย ๆ ในชีวิตประจำวัน คือให้เราตั้งสติกับความรู้สึกในกาย ไล่ลงไปตั้งแต่ศีรษะ ใบหน้า คอ ไหล่ แขน มือ ลำตัว สะ

การปฏิบัติธรรมนั้นส่งผลทั้งจากภายในสู่ภายนอก และจากภายนอกสู่ภายใน ตัวอย่างหนึ่งคือ การเจริญเมตตาส่งผลให้การประพฤติทางกายวาจาของเราดีขึ้น เมื่อเราน้อมจิตให้มีความปรารถนาดีต่อสรรพสัตว์ทั้งหลายโดยไม่มีข้อยกเว้นอยู่เป็นนิตย์ ความคิดเช่นนั้นก็กลายเป็นพื้นฐานปกติของจิต ส่งผลให้ความคิดที่ประกอบด้วยความโ

ความสุขอันลึกซึ้งซึ่งเกิดจากการปฏิบัติธรรมไม่ได้เกิดง่าย ๆ หลวงพ่อชาจึงพร่ำสอนลูกศิษย์ลูกหาอยู่เสมอว่าขันติความอดทนนั่นแหละ คือเครื่องเผากิเลสอย่างยิ่ง วันหนึ่งท่านอบรมพระภิกษุสามเณรว่า “บางคนต้องการมาปฏิบัติเอาความสุขเฉย ๆ สุขมันจะมาจากไหนก่อน อะไรเป็นเหตุมัน? ความสุขทั้งหลายนะ มันต้องมีทุกข์มาก่อ

ตอนเป็นเด็ก อาตมาก็ไม่ค่อยได้สำนึกหรือตระหนักในบุญคุณของพ่อแม่สักเท่าไหร่ เพราะถือว่าเป็นเรื่องธรรมดา เมื่ออายุ ๑๖-๑๗ ปี รู้สึกอยากแต่จะหนีออกจากบ้าน ไม่อยากอยู่กับพ่อกับแม่เลย รู้สึกอึดอัด ทำอะไรก็ไม่ได้ ไม่เป็นอิสระ อยากไปเที่ยวกลางคืน ท่านก็ห้าม อยากไปไหน ๆ ท่านก็ห้ามไปเสียหมด ก็เลยอยากจะเป็นอ

คนเราไม่ชอบทวนกระแส ชอบลอยตามกระแสมากกว่า ดังนั้นเราต้องปลูกฝังศรัทธาความเชื่อมั่นว่า การทวนกระแสเป็นสิ่งที่จะนำไปสู่ความสมบูรณ์ในชีวิต จะดับความทุกข์ในชีวิตเราได้ #พระอาจารย์ชยสาโร

การเจริญสติช่วยให้เรารู้เท่าทันและป้องกันเราจากกรณีเข้ามาหลอกล่อไปในทางต่าง ๆ การหลอกล่อนั้นมีได้หลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับจุดประสงค์ ซึ่งมีตั้งแต่ทำให้เราเชื่อ เห็นด้วย ยินยอม บริโภค ทำอะไรบางอย่าง หรือไม่ทำอะไรบางอย่าง เป็นต้น ส่วนใหญ่แล้วก็คือ การโน้มน้าว ไม่ว่าจะในทางตรงหรือทางอ้อม การโน้มน้าว

การเดินจงกรมเป็นข้อปฏิบัติที่สำคัญของพระสายวัดป่ามาโดยตลอด หลวงปู่ขาว หนึ่งในศิษย์องค์สำคัญของหลวงปู่มั่น ผู้เป็นบูรพาจารย์แห่งสายวัดป่า อาจนับได้ว่าเป็นผู้ที่ให้ความสำคัญกับการเดินจงกรมมากที่สุดรูปหนึ่ง ท่านเดินจงกรมวันละหกชั่วโมง แบ่งเป็นสามช่วง ช่วงละสองชั่วโมง นอกเหนือจากการออกบิณฑบาตในหมู่บ้

อย่ามองวันเข้าพรรษาเพียงแค่เรื่องเปลือกนอก.. ท่านพุทธทาสภิกขุ มักจะเทศน์เตือนสติชาวพุทธเสมอว่า อย่ามองวันเข้าพรรษาเพียงแค่เรื่องเปลือกนอกหรือกฎวินัยทางกาย แต่ให้มองลึกเข้าไปถึง "ความหมายทางธรรม"เพื่อนำมาปฏิบัติกับจิตใจของตัวเอง การ "เข้าพรรษา" ที่แท้จริง คือการเข้าพรรษาทางจิ

การนั่งสมาธิแล้วจิตสงบนิ่ง พอจิตออกจากความสงบนิ่งนั้น ความรู้สึกนึกคิดเริ่มจะปรากฏ นักปฏิบัติบางคนเกิดเสียดายความสงบ พยายามจะให้จิตกลับไปสงบเหมือนเดิม บางคนก็คิดว่าหมดเวลาแล้ว จิตใจไม่สงบแล้วก็เลิกนั่ง การที่จิตเราสงบแล้ว ถอนออกจากความสงบนั้น ไม่ใช่ความเสื่อม มันเป็นจังหวะของมัน เหมือนกับเรานอนหลับ

วันเพ็ญเดือนแปด คือ วันอาสาฬหบูชา เป็นวันที่พุทธศาสนิกชนระลึกถึงโอกาสที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตนสูตร แก่ปัญจวัคคีย์ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ข้อสังเกตของธัมมจักกัปปวัตนสูตร คือ พระพุทธองค์ไม่ได้แสดงธรรมโดยใช้ภาษาสูง หรือพูดในระดับอภิปรัชญา พระพุทธองค์เริ่มต้นด้วย

เรื่องทำบุญนี่ก็ต้องระวัง อย่าทำบุญเป็นการค้ากำไรเกินควร ทำบุญบาท เอาวิมารหลังหนึ่งก็มี หลายหลังก็มี ทำบุญบาทเดียว ตักบาตรช้อนเดียวนี้ จะให้เกิดสวยเกิดรวยอย่างนั้นอย่างนี้ บางทีธนบัตรใบเดียวทูนหัวกันหลายคน ส่งกันแล้วส่งกันอีกนี่ มันค้ากำไรเกินควร พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่าพวกเธออย่ากล

เราฝึกสมาธิภาวนาให้จิตใจปล่อยวางความคิดฟุ้งซ่านต่าง ๆ ถ้าเราทำอย่างสม่ำเสมอ ในที่สุดจิตจะรวมเป็นสมาธิอย่างลึกซึ้ง จิตจะสว่างไสว มั่นคง หนักแน่น เข้มแข็งภายใน เมื่อได้เสวยความสุขจากสมาธิพอสมควรแล้ว จิตจะถอนออกมา เราก็มีโอกาสพิจารณาให้เห็นความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความเป็นอนัตตาของสังขาร ขณะที่จิต

ตอนที่อาตมามาถึงเมืองไทยใหม่ ๆ ยังพูดภาษาไทยไม่ได้เลย การเรียนภาษาไทยในวัดก็ยากเพราะพระเณรส่วนใหญ่พูดภาษาอีสาน (ซึ่งก็คือภาษาลาวนั่นเอง) อาตมาเลยตั้งใจหัดพูดภาษาอีสาน จนไม่นานก็พอฟังและพูดได้บ้าง วันหนึ่ง อาตมานั่งอุปัฏฐากหลวงพ่อชาอยู่กับพระอุปัฏฐากรูปอื่น ๆ มีญาติโยมคณะใหญ่เต็มคันรถบัสเข้ามา

สงสัย เพราะรู้ตัวว่าข้อมูลไม่พอที่จะตัดสินได้ไม่ใช่กิเลส สงสัยแบบนี้เป็นอาการของความอ่อนน้อมถ่อมตนและความรอบคอบมากกว่า ยอมรับว่าไม่รู้แล้วแสวงหาข้อมูลที่ยังขาดไปก่อนตัดสิน เป็นทางไปสู่ความเจริญ สงสัยทั้ง ๆ ที่มีข้อมูลพอที่จะตัดสินได้คือกิเลส สงสัยแบบนี้มักจะเกิดเพราะกลัวผิด กลัวเสียเวลา กลัวเสีย

รักตัวเองด้วยการทำดี "ถ้าทำความดีจริงๆ มันทำให้เกิดเมตตากรุณา เกิดศรัทธา เกิดความสุข ถ้ายิ่งรู้จักเจริญสติ เจริญปัญญา มันก็ยิ่งเป็นภูมิคุ้มกันจิตใจ ไม่ให้ความทุกข์และอารมณ์อกุศล เข้ามาเล่นงานร่างกายและจิตใจได้ อันนี้คือเหตุผลที่คนเราควรทำความดี แม้แต่กับคนที่ทำไม่ดีกับเรา ถึงขั้นทำร้ายเรา แ

ปัญญาเป็นตัวทำลายปัญหา แล้วก็แก้ความทุกข์ เป็นตัวสลายทุกข์ เป็นตัวปลดปล่อย ทำให้เป็นอิสระ เรื่องของมนุษย์ก็อย่างนี้ ถ้าว่าทำได้อย่างนี้ก็เป็นวิธีนำเอา ธรรมะไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน บางคนก็อาจจะไปอยู่วัด ไปมองเห็นในรูปแบบว่า ไปนั่งปฏิบัติอะไรต่ออะไรมากมาย แต่พอเจอชีวิตจริงก็ป

แน่นอนว่า การมีความเชื่ออย่างแรงกล้าว่าเราจะสามารถบรรลุเป้าหมายได้ ย่อมมีข้อได้เปรียบในทางจิตวิทยาอยู่บ้าง แต่ความเชื่ออย่างเดียวไม่อาจทำให้เราบรรลุเป้าหมายได้ แนวคิดแบบไสยศาสตร์ที่อ้างว่าความเชื่อจะนำมาซึ่งความสำเร็จได้ด้วยกฎลี้ลับของธรรมชาตินั้นปรากฏให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในหลากหลายรูปแบบตลอดหน้า

มีพุทธพจน์บทหนึ่งกล่าวถึงกุศลธรรมหรือคุณธรรมทั้งหลาย ท่านเปรียบเทียบกับรอยเท้าสัตว์ ท่านว่าในบรรดาสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงที่อยู่ในป่า สัตว์ที่ใหญ่ที่สุดคือช้าง และรอยเท้าสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในป่าก็คือรอยเท้าของช้าง ท่านเปรียบรอยเท้าช้างนั้นกับความไม่ประมาท และคุณธรรมทั้งหลายทั้งปวงล้วนแต่เข้าไปอยู่ในกรอ

ล้มได้ เหนื่อยได้ ใจอย่าท้อ "เวลาเราเดินทางเกิดล้ม ก็สมควรลุกขึ้นมาเดินต่อ แม้จะมีคนบอกว่า ลุกไปทำไม เดี๋ยวก็ล้ม นั่นไม่ใช่เหตุผลที่เราจะหยุด เพราะ หนึ่ง เราอาจจะไม่ล้มอีกเลยก็ได้ สอง ถึงแม้ล้ม ก็ล้มไปข้างหน้า หลังจากที่เราเดินมาไกล ใกล้เป้าหมายแล้ว มีความคืบหน้า ยังดีกว่าล้มแล้วอยู่เฉย ๆ เ

“เปลี่ยนทุกข์เป็นธรรม” ความทุกข์เป็นสิ่งที่ไม่มีใครหนีพ้น แต่เมื่อความแก่ ความเจ็บ ความพลัดพราก ความล้มเหลวบังเกิดขึ้น ไม่จำเป็นที่เราจะต้องเศร้าโศก เสียใจ อาลัยอาวรณ์ ขุ่นเคือง ท้อแท้ หรือจมอยู่กับความตกต่ำย่ำแย่เสมอไป เหตุการณ์เหล่านี้สามารถเป็นอุปกรณ์สอนธรรม ฝึกใจเราให้เข้มแข็ง เตือนให้ไม