ใบความรู้สสาร(2)

ถ้าใครกำลังทบทวนเรื่อง “สสารและการเปลี่ยนแปลง” (ม.1) เรารวบรวมสรุปแบบเข้าใจง่ายจากแผนภาพการเปลี่ยนสถานะของสสารไว้ให้ค่ะ อ่านรอบเดียวแล้วตอบคำถามในห้องได้เลย 1) สถานะของสารมีอะไรบ้าง? โดยพื้นฐานเราเจอบ่อย 3 สถานะ คือ ของแข็ง ของเหลว แก๊ส - ของแข็ง: มีรูปร่างและปริมาตรคงที่ เช่น น้ำแข็ง เหล็ก - ของเหลว: ปริมาตรคงที่ แต่เปลี่ยนรูปร่างตามภาชนะ เช่น น้ำ น้ำมัน - แก๊ส: ไม่มีรูปร่างและปริมาตรคงที่ กระจายเต็มภาชนะ เช่น อากาศ ไอน้ำ 2) การเปลี่ยนสถานะของสาร (จำให้ครบ 6 กระบวนการ) (ก) ของแข็ง → ของเหลว = การหลอมเหลว ตัวอย่าง: น้ำแข็งละลายเป็นน้ำ พอยต์ที่ชอบออกสอบ: “ดูดความร้อน” (ต้องรับพลังงานเพิ่ม) (ข) ของเหลว → ของแข็ง = การแข็งตัว ตัวอย่าง: น้ำกลายเป็นน้ำแข็งในช่องฟรีซ พอยต์: “คายความร้อน” (ปล่อยพลังงานออก) (ค) ของเหลว → แก๊ส = การกลายเป็นไอ ตัวอย่าง: น้ำเดือดเป็นไอน้ำ / ผ้าแห้งเพราะน้ำระเหย พอยต์: “ดูดความร้อน” (ง) แก๊ส → ของเหลว = การควบแน่น ตัวอย่างใกล้ตัว: น้ำค้างบนใบหญ้า, หยดน้ำเกาะนอกแก้วน้ำเย็น, หมอก (เกิดจากไอน้ำในอากาศควบแน่นเป็นละอองเล็กๆ) พอยต์: “คายความร้อน” คำศัพท์ที่หลายคนหา: การควบแน่น ภาษาอังกฤษคือ condensation (จ) ของแข็ง → แก๊ส = การระเหิด ตัวอย่าง: ลูกเหม็นค่อยๆ เล็กลง (ของแข็งกลายเป็นไอ) พอยต์: “ดูดความร้อน” (ฉ) แก๊ส → ของแข็ง = การระเหิดกลับ ตัวอย่าง: เกล็ดน้ำแข็งเกาะผนังช่องฟรีซ / น้ำค้างแข็งบางพื้นที่ พอยต์: “คายความร้อน” 3) ทริกจำดูด-คายความร้อนแบบเร็ว ถ้า “ไปทางสถานะที่กระจายมากขึ้น” (ของแข็ง→ของเหลว→แก๊ส) มักเป็นการดูดความร้อน ถ้า “กลับไปทางแน่นขึ้น” (แก๊ส→ของเหลว→ของแข็ง) มักเป็นการคายความร้อน ระเหิด (ของแข็ง→แก๊ส) = ดูดความร้อน, ระเหิดกลับ (แก๊ส→ของแข็ง) = คายความร้อน 4) ข้อควรเข้าใจเพิ่ม (ช่วยทำข้อสอบได้) การเปลี่ยนสถานะเป็น “การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ” สารเดิมยังเป็นสารเดิม (เช่น น้ำแข็งละลายเป็นน้ำ ก็ยังเป็นน้ำ) เปลี่ยนแค่สถานะเพราะพลังงานความร้อนและการจัดเรียงอนุภาคเปลี่ยนไป หวังว่าใบสรุปนี้จะช่วยให้จำ “การเปลี่ยนสถานะของสสาร” ได้ครบทั้งหลอมเหลว แข็งตัว กลายเป็นไอ ควบแน่น ระเหิด และระเหิดกลับนะคะ ถ้าอยากให้ทำเป็นตารางสรุป 1 หน้าไว้ท่องก่อนสอบ บอกได้เลย