คำคมจาก ซิเซโร นักปรัชญา รัฐบุรุษ

ถ้าใครเจอคำว่า “โสเครติส meme” ตามฟีดแล้วงงว่าเกี่ยวอะไรกับปรัชญา บอกเลยว่าเราเคยงงเหมือนกัน เพราะภาพส่วนใหญ่จะเป็นหน้าคนแก่เคราขาว/รูปปั้นสไตล์กรีกโบราณ พร้อมแคปชันกวน ๆ แต่จริง ๆ แก่นของมีมคือ “เอาความเป็นนักปรัชญามาเล่น” ให้เข้ากับปัญหาชีวิตประจำวัน โสเครติส (Socrates) คือปรัชญากรีกยุคโบราณที่ดังเรื่องการตั้งคำถามแบบเจาะลึก (แนว ๆ ถามไปเรื่อยจนอีกฝ่ายเริ่มคิดเอง) พอมาอยู่ในโลกมีม คนเลยหยิบคอนเซ็ปต์นี้ไปใช้ เช่น - มีมแนว “ถามย้อน” เวลาใครพูดอะไรเหมารวม: โสเครติสจะโผล่มาถามว่า “นิยามคำว่า…คืออะไร?” - มีมแนว “กวนแบบผู้รู้” เอาภาพหน้าขรึม ๆ มาใส่แคปชันตลกร้าย เช่น เรื่องงาน การเรียน ความรัก - มีมแนว “หลอกให้คิด” เหมือนจะให้ข้อคิด แต่จบด้วยพล็อตฮา ๆ เพื่อเสียดสีชีวิต แล้วทำไมถึงฮิต? เพราะมันตอบโจทย์คนที่อยากระบาย แต่ไม่อยากดราม่าตรง ๆ การใช้รูปนักปรัชญาให้ฟีลเหมือน “พูดแบบมีหลักการ” ทั้งที่จริงคือบ่นแบบมีชั้นเชิง ทำให้คนแชร์ง่ายและขำร่วมกันได้ ถ้าอยากเล่นมีมนี้ให้สนุกขึ้น ลองจำสูตรง่าย ๆ: 1) หยิบสถานการณ์ใกล้ตัว (โดนงานทับ, เงินเดือนหมดก่อนสิ้นเดือน, เรียนไม่ทัน) 2) ใส่คำถาม/ประโยคแบบนักปรัชญา (เช่น “ความสุขคืออะไร?” “สิ่งที่เราตามหาจริง ๆ คืออะไร?”) 3) ปิดท้ายด้วยความจริงที่เจ็บแต่จริงหรือมุกหักมุม อีกอย่างที่เราชอบคือ แม้มีมจะกวน ๆ แต่ก็พาเรากลับมาคิดเรื่องชีวิตได้เหมือนกัน บางวันเครียด ๆ เราชอบแนวคิดคลาสสิกที่ปลอบใจแบบเรียบง่าย อย่างประโยคที่เห็นในภาพคำคมวันนี้ “เมื่อยังมีชีวิต ก็ย่อมมีความหวัง” อ่านแล้วเหมือนถูกเตือนว่า ต่อให้วันนี้พังแค่ไหน อย่างน้อยเรายังมีโอกาสเริ่มใหม่ได้ สรุปคือ “โสเครติส meme” ไม่ได้ต้องรู้ปรัชญาลึกก็เข้าใจได้ แค่ดูเป็นมุกที่ใช้ภาพนักปราชญ์มาสะท้อนปัญหาชีวิตแบบขำ ๆ แต่ถ้าอยากอินขึ้น ลองมองว่ามันคือการชวน “ตั้งคำถามกับสิ่งที่เราทำทุกวัน” และถ้าวันไหนรู้สึกแย่ ก็เก็บประโยคนี้ไว้เตือนใจได้เลยว่า เมื่อยังมีชีวิต ก็ย่อมมีความหวัง