4 ข้อคิดจากด้านมืดของ "4 องค์กรไอทียักษ์ใหญ่"

จากคำค้นที่เด้งขึ้นมาบ่อยอย่าง “คาถาถอนของเข้าตัว” เราเข้าใจเลยว่าหลายคนอาจกำลังรู้สึกไม่สบายใจ เหมือนมีอะไรไม่ดี “เข้ามา” ในชีวิต อยากหาทางแก้แบบเร่งด่วน แต่ส่วนตัวเราอยากชวนมองอีกมุมแบบปลอดภัยและไม่หลงเชื่ออะไรง่ายๆ: บางทีสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกแย่ อาจไม่ใช่เรื่องลี้ลับเสมอไป แต่อาจเป็น “ข้อมูล ความกลัว และการถูกชักจูง” ที่ค่อยๆ เข้ามาแทน พออ่าน/สรุปจากหนังสือ The Four (ที่พูดถึง Facebook, Google, Amazon, Apple) แล้วเอามาเทียบกับคำค้นนี้ เราว่ามี 4 วิธี “ถอนของเข้าตัว” แบบสมัยใหม่ที่ทำได้จริงในชีวิตประจำวัน โดยไม่ต้องไปพึ่งคาถาหรือพิธีกรรมที่เสี่ยงโดนหลอก 1) ถอนด้วยการทบทวน “ข้อมูล” ที่เราให้ไป ข้อคิดข้อแรกของบทความคือ “ข้อมูลของเราเป็นสิ่งสำคัญ” ถ้ารู้สึกว่าชีวิตวุ่นวายเพราะโดนก่อกวน/โดนโทรขายของ/โดนสแปม ให้เริ่มจากเช็กว่าเราเคยกรอกข้อมูลส่วนตัวไว้ที่ไหนบ้าง (เบอร์โทร อีเมล วันเกิด เลขบัตร ฯลฯ) แล้วค่อยๆ ลบ/ยกเลิกสิทธิ์การเข้าถึง เช่น ปิดการติดตามโฆษณา ลบแอปแปลกๆ เปลี่ยนรหัสผ่าน เปิด 2FA อันนี้เหมือน “ถอน” ช่องทางที่สิ่งไม่พึงประสงค์เข้ามา 2) ถอนด้วยการจัดการความเสี่ยงให้เหมาะกับเป้าหมาย ข้อคิดข้อสองบอกว่า ถ้าอยากสำเร็จ บางครั้งต้องเสี่ยง แต่ต้องเป็นความเสี่ยงที่เราเลือก ไม่ใช่ถูกลากไปเสี่ยง เช่น ถ้ามีคนเสนอ “คาถา/ของขลัง/บริการแก้” แล้วให้โอนเงินก่อน อันนี้คือความเสี่ยงที่ไม่คุ้ม ให้ตั้งกติกากับตัวเอง: จะไม่โอน จะไม่ส่งข้อมูลสำคัญ และจะตรวจสอบแหล่งที่มาก่อนเสมอ 3) ถอนด้วยการเปลี่ยนจาก “ทะเลาะ” เป็น “ร่วมมือ” ข้อคิดข้อสามคือดึงอีกฝ่ายมาเป็นพวก แปลในชีวิตจริงคือ ถ้าเรากังวลเรื่องลี้ลับหรือความไม่สบายใจ ลองคุยกับคนที่ไว้ใจได้ (เพื่อน ครอบครัว ผู้เชี่ยวชาญ) แทนการเก็บไว้คนเดียว บางครั้งได้มุมมองใหม่ๆ ก็ทำให้ใจเบาลง และช่วยกันวางแผนแก้ปัญหาแบบเป็นขั้นตอน 4) ถอนด้วยการไม่ “หลอกใช้” และไม่เปิดช่องให้ถูกหลอกใช้ ข้อคิดข้อสี่เตือนว่า ก่อนจะหลอกใช้ใคร ระวังโดนหลอกใช้กลับกัน ถ้าเราอยู่ในช่วงอ่อนไหว เราอาจกลายเป็นเหยื่อได้ง่ายมาก โดยเฉพาะคนที่ใช้ความกลัวมาขายความเชื่อ วิธีป้องกันคือ “ชะลอการตัดสินใจ” 24 ชั่วโมงก่อนจ่ายเงิน/ส่งข้อมูล และเช็กรีวิวหลายแหล่ง ส่วนคำค้น “สิ่งสําคัญ เนื้อเพลง” ถ้าใครกำลังหาแรงยึดเหนี่ยว เราใช้หลักเดียวกันคือกลับมาหา “สิ่งสำคัญ” ของตัวเอง: ความปลอดภัยของข้อมูล สุขภาพใจ และคนรอบตัว แล้วค่อยตัดสิ่งที่ทำให้เราหวั่นไหวออกไปทีละนิด