รู้จักกับเมล็ดกาแฟยอดนิยม 4 สายพันธุ์
รสชาติ และความเข้มข้นของกาแฟส่วนใหญ่ ยังมาจากเทคนิคของบาริสต้า และความแตกต่างในการคั่วของเมล็ดกาแฟในแต่ละสายพันธุ์ โดยสายพันธุ์เมล็ดกาแฟแต่ละชนิด ก็จะมีรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนกัน โดยหลักจะมี 4 สายพันธุ์ ที่ทั่วโลกนิยมนำมาบริโภคกัน
1. อราบิก้า (Arabica)
ชื่อของสายพันธุ์กาแฟที่ทุกคนต้องเคยได้ยินผ่านหู เพราะเมล็ดกาแฟสายพันธุ์นี้ มีอัตราการปลูกสูงสุดทั่วโลก ทั้งยังถูกนำมาใช้ในร้านกาแฟเพื่อประกอบเมนูต่าง ๆ อย่างแพร่หลาย ด้วยเอกลักษณ์ที่ให้กลิ่นหอมอบอวล รสชาตินุ่มละมุนดื่มง่าย มีปริมาณคาเฟอีนที่ไม่เข้มข้นมากในระดับ 1.1-1.7% ในบ้านเรานิยมปลูกอยู่ทางตอนเหนือของประเทศ อราบิก้า ยังมีสายพันธุ์แยกย่อย อาทิ ทริปิก้า เบอร์บอน บลูเมาเท่น คาทูรา มอกก้า ซึ่งจะมีกลิ่นหอมและรสชาติหวานมันแตกต่างกันตามถิ่นกำเนิด
2. โรบัสต้า (Robusta)
เมล็ดกาแฟสำหรับคอกาแฟที่รักความเข้มข้น ด้วยปริมาณคาเฟอีนที่เข้มข้นในระดับ 2-4.5% ให้รสชาติขม ฝาดพร่า มีองค์ประกอบของน้ำตาและกรดน้อย ทำเป็นสายพันธุ์กาแฟที่ดูจริงจังไม่วาไรตี้อย่างอราบิก้า หลัก ๆ นิยมนำเมล็ดกาแฟโรบัสต้า มาทำเป็นกาแฟสำเร็จรูป (Instant Coffee) หรือเบลนด์กับเมล็ดกาแฟชนิดอื่น
3. เอ็กเซลซ่า (Excelsa)
สายพ ันธุ์กาแฟที่นิยมถูกปลูกในแอฟริกากลาง และฝั่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นสายพันธุ์ที่มีความใกล้เคียงกับโรบัสต้า รสชาติเข้มข้น ขมพร่า เติบโตได้ดีในพื้นที่แห้งแล้ง ทนทานต่อสภาพดินฟ้าอากาศที่เปลี่ยนแปลงบ่อย แต่ไม่ค่อยได้รับความนิยมในตลาด เมื่อเทียบกับเมล็ดกาแฟอราบิก้าและโรบัสต้า จึงเป็นสายพันธุ์กาแฟที่นิยมบริโภคในฝั่งประเทศแถบนั้น
4. ลิเบอริก้า (Liberica)
อีกหนึ่งสายพันธุ์กาแฟจากแถบแอฟริกา ที่มีต้นกำเนิดในอยู่ที่ไลบีเรียและไอวอรีโคสต์ เป็นสายพันธุ์ที่ให้รสชาติใกล้เคียงกับอราบิก้า มีกลิ่นและรสออกทางอมเปรี้ยวของผลเบอร์รี่ ความเข้มข้นของคาเฟอีนต่ำ บาริสต้านิยมนำไปเบลนด์เข้ากับเมล็ดกาแฟอื่น ๆ เพื่อเพิ่มมิติของรสชาติ ความเข้มข้น และเพิ่มเอกลักษณ์ให้กับเมนูกาแฟ นิยมแพร่หลายในประเทศแถบสแกนดิเน เวีย
นอกจากความแตกต่างของรสชาติและกลิ่นที่เรียกได้ว่าเป็นหัวใจสำคัญของแต่ละสายพันธุ์กาแฟแล้ว การทำความเข้าใจลักษณะเฉพาะของเมล็ดกาแฟแต่ละชนิดยังช่วยให้ผู้ชื่นชอบกาแฟสามารถเลือกเมล็ดที่เหมาะสมกับสไตล์การดื่มและการชงของตนเองได้มากขึ้น สำหรับสายพันธุ์อราบิก้า ที่โดดเด่นด้วยความหอมละมุน และมีคาเฟอีนต่ำ ทำให้เหมาะสำหรับคนที่ชอบดื่มกาแฟรสชาตินุ่มนวล กลมกล่อม อีกทั้งยังมีสายพันธุ์ย่อยหลากหลายที่ให้รสชาติแตกต่างกันตามแหล่งปลูก เช่น บลูเมาเท่นที่มีความหวานนุ่ม หรือเบอร์บอนที่เข้มข้นขึ้นเล็กน้อย ขณะที่โรบัสต้า เหมาะกับผู้ที่ชอบกาแฟเข้มข้นและมีคาเฟอีนสูงกว่า โดยมักนำไปผสมในกาแฟสำเร็จรูปหรือกาแฟสไตล์อิตาเลียนเพื่อเพิ่มความเข้มข้น ทำให้รสขมโดดเด่นและทรงพลังอย่างชัดเจน ในกรณีของเอ็กเซลซ่า อาจจะไม่ค่อยพบในร้านกาแฟทั่วไปมากนัก แต่ถือเป็นสายพันธุ์ที่มีความทนทานต่อสภาพอากาศและให้รสชาติเข้มข้น เหมาะสำหรับคนที่ต้องการลองกาแฟรสชาติเฉพาะตัว โดยเฉพาะผู้ปลูกหรือชิมในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สุดท้าย ลิเบอริก้าที่ให้รสชาติอมเปรี้ยวของผลเบอร์รี่และมีคาเฟอีนต่ำ น่าสนใจสำหรับคนที่ต้องการเพิ่มมิติของรสชาติในกาแฟ โดยมักจะถูกนำมาเบลนด์กับสายพันธุ์อื่นเพื่อเพิ่มความซับซ้อนและเอกลักษณ์ให้กับเมนูต่าง ๆ สำหรับผู้เริ่มต้นแนะนำให้ทดลองจิบเมล็ดกาแฟแต่ละสายพันธุ์ดู จะช่วยให้เข้าใจรสชาติที่ชอบและเลือกกาแฟได้ตรงใจมากขึ้น อีกทั้งการเรียนรู้เกี่ยวกับกระบวนการคั่ว และวิธีชงที่เหมาะสมกับแต่ละสายพันธุ์ ก็เป็นอีกองค์ประกอบที่ช่วยเสริมความอร่อยและประสบการณ์การดื่มกาแฟของคุณได้อย่างแท้จริง
