คำคมจาก ลุดวิก วิทเกินชไตน์ นักปรัชญา

ถ้าพูดถึง “คำคมปรัชญาชีวิต” ที่อ่านแล้วทำให้ใจเบาขึ้น คำของลุดวิก วิทเกินชไตน์ (Ludwig Wittgenstein) ประโยคนี้คือหนึ่งในประโยคที่ฉันกลับมาอ่านซ้ำบ่อยมาก: “If people never did silly things nothing intelligent would ever get done.” หรือประมาณว่า “หากผู้คนไม่เคยทำสิ่งที่โง่เขลา ความฉลาดก็จะไม่เกิดขึ้น” ช่วงหนึ่งฉันเคยกลัวการเริ่มต้นมาก กลัวทำพลาด กลัวดูไม่เก่ง พอจะทำอะไรใหม่ๆ ก็ยั้งไว้ก่อนตลอด ผลคือไม่ค่อยได้เรียนรู้อะไรจริงจัง พอมาเจอคำคมนี้มันเหมือนเตือนว่า “ความฉลาด” ไม่ได้เกิดจากการทำถูกตั้งแต่ครั้งแรก แต่มันเกิดจากการยอมให้ตัวเองลองผิดลองถูก แล้วเอาความผิดพลาดนั้นมาเป็นข้อมูล สิ่งที่ฉันตีความจากคำคมนี้มี 3 มุมที่ใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน: 1) ความผิดพลาดคือค่าเรียน ไม่ใช่คำตัดสินตัวตน หลายครั้งที่เราพลาดแล้วเผลอคิดว่า “เราไม่เหมาะ” ทั้งที่จริงๆ แค่อยู่ในขั้นทดลอง ฉันเริ่มเปลี่ยนวิธีคิดเป็น “ฉันยังไม่ชำนาญ” แทน “ฉันไม่เก่ง” แล้วความกดดันลดลงเยอะ 2) ทำเรื่อง “โง่ๆ” แบบปลอดภัย = ทดลองแบบมีกรอบ คำว่า silly things สำหรับฉันไม่ใช่ทำอะไรมั่วซั่ว แต่คือการยอมทำเวอร์ชันแรกที่ยังไม่สมบูรณ์ เช่น เขียนร่างแรกให้จบก่อน ค่อยกลับมาแก้ หรือซ้อมพูดหน้ากระจกก่อนพรีเซนต์จริง การยอมให้มีเวอร์ชันที่ไม่เนี้ยบคือทางลัดของการพัฒนา 3) ความฉลาดมักตามมาหลังลงมือ ไม่ได้มาก่อน บางทีเราอยาก “พร้อม 100%” แล้วค่อยเริ่ม แต่ความพร้อมมักเกิดหลังจากทำไปแล้ว 20–30% แรก ฉันเลยใช้กติกาง่ายๆ ว่า “เริ่มให้ได้ภายใน 10 นาที” ต่อให้ยังงงอยู่ก็เริ่มทำชิ้นเล็กๆ ก่อน ถ้าจะเอาคำคมปรัชญาชีวิตนี้ไปใช้ ลองถามตัวเองสั้นๆ เวลาเจองานยาก: “ฉันกำลังกลัวพลาด หรือกำลังกลัวคนมองว่าโง่?” เพราะบางทีเราไม่ได้กลัวงาน แต่กลัวภาพลักษณ์ และคำคมนี้กำลังบอกว่า การดูโง่ชั่วคราวอาจเป็นราคาที่ต้องจ่ายเพื่อให้ได้ความเข้าใจที่ลึกขึ้น สำหรับฉัน คำคมนี้เหมือน Quotes of the day ที่ช่วยเตือนว่า ความก้าวหน้ามักเริ่มจากก้าวที่ยังไม่มั่นคง และนั่นก็โอเคมากๆ