ข้าวหนึกงาขี้ม่อน

หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “งาขี้ม่อน” หรือค้นหาแนวๆ บ้านงาขี้ม่อน แต่ยังไม่แน่ใจว่ามันคืออะไรและเอาไปทำอะไรกินได้บ้าง จากประสบการณ์ที่บ้านเราทางเหนือ งาขี้ม่อนจะมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ออกนัวๆ มันๆ พอคั่วแล้วหอมมาก เหมาะกับเมนูง่ายๆ อย่างข้าวคลุกงาขี้ม่อน เพราะไม่ต้องมีเครื่องปรุงเยอะก็อร่อยได้ วิธีทำแบบบ้านๆ ที่เราทำบ่อย (อร่อยปีละครั้งตอนงาใหม่) คือเริ่มจาก “คั่วงาขี้ม่อน” ก่อน ใช้กระทะแห้งไฟอ่อนถึงกลาง คั่วไปเรื่อยๆ แล้วคนตลอด พองาเริ่มส่งกลิ่นหอมและมีเสียงแตกเบาๆ ให้รีบยกลง เพราะถ้าไหม้จะขมง่ายมาก จากนั้นตำหรือบดหยาบๆ (ไม่ต้องละเอียดจนเป็นผงทั้งหมด) จะช่วยให้กลิ่นหอมออกมาเต็มขึ้น ส่วนข้าว เราชอบใช้ข้าวสวยร้อนๆ หรือข้าวเหนียวร้อนๆ ก็ได้ แล้วค่อยๆ โรยงาขี้ม่อนบดลงไป คลุกให้เข้ากัน ปรุงรสแบบเรียบง่าย: เกลือปลายช้อน (หรือซีอิ๊วขาวนิดเดียว) และถ้าชอบกลมๆ ให้เติมน้ำตาลนิดเดียว บางบ้านจะใส่น้ำมันกระเทียมเจียวเล็กน้อยให้หอมขึ้น หรือใส่หอมแดงเจียวก็เข้ากัน ทริคที่ทำให้อร่อยขึ้นคือ “อย่าใส่งาเยอะทีเดียว” ให้ค่อยๆ ใส่และชิม เพราะงาขี้ม่อนบางแหล่งจะหอมจัด ถ้าใส่มากเกินไปจะกลบรสข้าว อีกอย่างคือเก็บงาขี้ม่อนให้ถูกวิธี ถ้ายังไม่คั่วควรเก็บในภาชนะปิดสนิทกันชื้น วางที่แห้งและเย็น หรือแช่ตู้เย็นจะช่วยให้ไม่เหม็นหืน ส่วนงาคั่วแล้วควรปล่อยให้เย็นสนิทก่อนปิดฝา ไม่งั้นจะมีไอน้ำทำให้งาไม่หอม ถ้าถามว่ากินกับอะไรดี เมนูนี้เข้ากับกับข้าวเหนือมากๆ เช่น น้ำพริกหนุ่ม ผักลวก ไข่ต้ม แคบหมู หรือแกงจืดง่ายๆ ก็ได้ วันไหนขี้เกียจทำกับข้าวเยอะๆ แค่มีงาขี้ม่อนกับข้าวร้อนๆ ก็อิ่มอร่อยแบบสบายๆ สไตล์อาหารเหนือเลย